Lezingen Eric Bolle
Dit overzicht is verre van volledig en noemt alleen die lezingen die karakteristiek zijn voor een bepaald thema in mijn onderzoek of die representatief zijn voor mijn aanpak. De lezingen vinden zowel plaats in de wereld van de universiteit als in de wereld van het publieke debat. Men kan ze grofweg in drie groepen verdelen:
- Lezingen over Hölderlin en Heidegger
- Lezingen over filosofie en architectuur
- Lezingen over filosofie en leiderschap
In de jaren 1985-1986 kreeg ik een beurs van de Fritz Thyssen Stiftung om onderzoek te doen naar Heideggers Hölderlininterpretaties die kort daarvoor waren gepubliceerd in het kader van Heideggers Gesamtausgabe. Mijn taak was een brug te slaan tussen Franse en Duitse filosofie, en zichtbaar te maken hoe Heidegger en Hölderlin vruchtbaar kunnen worden gemaakt voor een nieuw denken, het denken van de differentie. Daarom groepeerden zich rond het eigenlijke thema excursies naar dichters en kunstenaars voor wie dit thema ook belangrijk is zoals Paul Celan en Bram van Velde. Tegenwoordig zet ik deze onderzoekslijn voort met publicaties over Hölderlin in Wijsgerig Perspectief en op deze website. Ik ben lid van de Hölderlin-Gesellschaft.
In de jaren 1988, 1989 en 1990 kreeg ik een beurs van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst. Maar al eerder was ik met lezingen actief in de wereld van de architectuur. Mijn eerste gastlessen gaf ik eind jaren zeventig aan de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft. De beurs van het Fonds gaf mij de opdracht te laten zien hoe het filosofische denken kan bijdragen aan betere architectonische ontwerpen. In dezelfde tijd bevond het architectuurdebat in Nederland zich op een hoogtepunt en waren postmoderne architectuur en architectuur van de deconstructie volop in de belangstelling. Publicaties uit dit onderzoeksproject verschenen onder andere in de Zeitschrift für Ästhetik und allgemeine Kunstwissenschaft en in Weimarer Beiträge. Academisch hoogtepunt in deze periode was een lezing over Ernst Jünger en Mies van der Rohe ter ere van Daniel Libeskind aan de Rijksuniversiteit Groningen. Mijn belangstelling voor Ernst Jüngers visie op de stad en zijn theorie van de architectuur is nog altijd even groot. Ik ben lid van de Freundeskreis der Brüder Ernst und Friedrich-Georg Jünger.
Naast mijn werkzaamheden als onderwijs- en overheidsmanager heb ik in de jaren 1997-2011 onderzoek gedaan naar filosofie en leiderschap. Dit onderzoek is erop gericht te laten zien dat het niet alleen de moeite waard is om bestsellers over management te lezen, maar dat ook veel filosofische theorieën en literaire werken over leiderschap gaan. Het onderzoek kristalliseert uit in de stelling dat wie poëzie leest leiding ontvangt en dat de dichter de ware leider is. Het boek Filosofie & Leiderschap verscheen voor het eerst in 2005. In 2011 verscheen een herziene en uitgebreide editie. Vanuit de Duitse filosofie is hier een bijzondere rol weggelegd voor Peter Sloterdijk. Ik verzorgde het coreferaat bij één van de optredens van Sloterdijk in Nederland. Duitse schrijvers die in het boek aan de orde komen zijn Goethe, Schiller, Rilke, Musil en Jünger.
Als germanist heb ik een eigen kijk op de Duitse cultuur. Mijn visie wordt niet zozeer bepaald door de manier waarop men in Nederland naar Duitsland kijkt of door het perspectief van de Duitsers zelf. Voor mij is het vooral belangrijk hoe men in Frankrijk, Spanje en Italië naar de Duitse cultuur kijkt. Ik denk daarbij vooral aan María Zambranos kritiek op de Duitse mystiek, aan Paul Virilios enthousiasme voor Hölderlin, en aan Massimo Cacciaris studies over de architectuur van Loos en Mies van der Rohe. Maar bovenal ben ik geboeid door de manier waarop Daniel Libeskind heeft nagedacht over het Jodendom in Duitsland en vorm heeft gegeven aan het Joodse Museum in Berlijn. Deze mensen bepalen mijn beeld van de Duitse cultuur en inspireren mijn onderzoek.
1. Lezingen over Hölderlin en Heidegger
07.02.1985
Bram van Velde. Maison Descartes, Amsterdam.
20.02.1987
Hölderlins opvatting van de mythe. Antiquariaat Liber, Amsterdam.
12.04.1987
Tragedie en differentie bij Hölderlin en Heidegger. De Balie, Amsterdam.
05.11.1987
Hölderlin & Heidegger. Symposium Poièsis & Architectuur, TU Eindhoven.
16.03.1989
Heideggers filosofie van het wonen. De Balie, Amsterdam.
12.1995
Existentieel management. Symposium Heidegger en de epoche
van de informatisering, Universiteit Leiden.
24.05.2009
Leiderschap en gemeenschap bij Hölderlin. Perdu, Amsterdam.
12.11.2010
Weerloos raad geven. Het engagement van Hölderlin opnieuw bekeken.
Hera Netwerk Tilburgse Vrouwen.
2. Lezingen over filosofie en architectuur
03.09.1988
Architecture and the right of dying. Symposium Autobiographical Architecture,
Stadsgalerij Heerlen.
21.09.1989, 28.09.1989 & 05.10.1989
De gefragmenteerde ruimte van het deconstructivisme, TU Eindhoven.
14.12.1990
Lezing over Jünger & Mies van der Rohe ter ere van Daniel Libeskind,
Rijksuniversiteit Groningen.
24.10.1992
De stad, de media en de techniek. Symposium Architectuur en
Deconstructie, Vrije Universiteit Brussel.
21.05.2002
Globalisering & Gemeenschapsvorming. BAi, ’s-Hertogenbosch.
24.11.2003
Coreferaat bij Peter Sloterdijk. Symposium over “Sferen”.
Soeterbeeck Programma, Radboud Universiteit Nijmegen.
12.04.2008
Nieuwe kansen voor de stad. Dag van de Filosofie 2008, Tilburg.
3. Lezingen over filosofie en leiderschap
16.09.1999 & 30.09.1999
Melancholie & Management. Directie KPMG bij de Baak, Noordwijk.
12.04.2003
Politiek & Poëzie bij Peter Sloterdijk. Dag van de Filosofie 2003, Tilburg.
25.05.2003 & 16.05.2004
Filosofie & Leiderschap. Universiteit Nyenrode.
07.04.2004
Het leiderschap van de apostel Paulus. Universiteit voor Humanistiek, Utrecht.
04.06.2004
Leven scheppen uit taal. Poëzie volgens Giorgio Agamben. Perdu, Amsterdam.
11.12.2005
Filosofie & Poëzie bij María Zambrano. Perdu, Amsterdam.
09.02.2007
Edmond Jabès en de gemeenschap van het boek. Perdu, Amsterdam.
24.02.2008
Het leiderschap van René Char. Perdu, Amsterdam.
13.03.2008, 05.12.2008 & 05.03. 2009
Filosofie & Leiderschap, TiasNimbas Business School.
(Zambrano, Char, Agamben, Caproni, Perniola)
16.10.2008
Klassiek Humanistisch Leiderschap bij Goethe & Schiller.
Rotary Aalsmeer-Uithoorn.
24.04.2010
Schelling & Spiral Dynamics, Dag van de Filosofie 2010, Tilburg.
